null

Ελλάδα 1915-1917 - Μέσα από τα ρωσικά αρχεία | Heinz Richter

€11.00
Write a Review

Product Description

Το βιβλίο αυτό είναι μια ιστορική μελέτη αναφορικά με τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο μεταξύ των ετών 1915 και 1917 υπό το φως άγνωστου μέχρι σήμερα ρωσικού αρχειακού υλικού.

Περιέχει πολλά παντελώς άγνωστα μέχρι σήμερα στοιχεία, συμπληρώνει και διευρύνει τις όποιες γνώσεις μας, ενώ μας επιτρέπει να προσθέσουμε μια ολόκληρη διάσταση στο ζήτημα της συμμετοχής της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Περιλαμβάνει τηλεγραφήματα που απεστάλησαν στην Αγία Πετρούπολη μεταξύ των ετών 1915 και 1917 από τους Ρώσους διπλωματικούς απεσταλμένους στην Αθήνα, τη Ρώμη, το Παρίσι και το Λονδίνο. Τα τηλεγραφήματα αυτά αναφέρονται κατά κύριο λόγο στην πολιτική των δυνάμεων της Αντάντ έναντι της Ελλάδας, αποτελούν δε ένα τμήμα του αρχειακού υλικού που αφορούσε την τσαρική πολιτική πριν από την Οκτωβριανή Επανάσταση και δημοσιοποιήθηκε από τους Σοβιετικούς μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Υψίστης προτεραιότητας είναι ασφαλώς τα τηλεγραφήματα που απεστάλησαν από την Αθήνα. Πρέσβης της Ρωσίας στην Ελλάδα ήταν τότε ο πρίγκιπας E. Demidow, ο οποίος παρακολουθούσε προσεκτικά όχι μόνον τον ελληνικό πολιτικό βίο και την ελληνική εξωτερική πολιτική, αλλά και τους πολιτικούς ελιγμούς των αντιπροσώπων της Αντάντ, προπάντων βεβαίως εκείνους των Γάλλων αντιπροσώπων.

Ελλάδα 1915-1917 - Μέσα από τα ρωσικά αρχεία | Heinz Richter. Εκδόσεις ΓΚΟΒΟΣΤΗ, 2018. ISBN: 978-960-606-040-3. Σελ. 176

 

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ

«Όσο εύστροφος και δαιμόνιος ήταν ο Βενιζέλος στα ζητήματα που αφορούσαν την εντός των συνόρων χώρα, άλλο τόσο αφελής ήταν στα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Έπαιζε κατά κύριο λόγο το χαρτί της Μεγάλης Βρετανίας και βασιζόταν πλήρως στις αόριστες υποσχέσεις των Βρετανών πολιτικών. Δεν αντιλαμβανόταν ότι οι προφορικές υποσχέσεις του ίδιου του Βρετανού πρωθυπουργού δεν ήταν δεσμευτικές. Έχοντας κατά νουν τις αρμοδιότητες ενός Έλληνα πρωθυπουργού -ο οποίος είχε όντως τον έλεγχο του ελληνικού πολιτικού βίου και ο λόγος του μετρούσε-, ο Βενιζέλος θεωρούσε εσφαλμένα ότι ανάλογο ρόλο στη βρετανική διοικητική πυραμίδα διαδραμάτιζε και ο Βρετανός πρωθυπουργός, και δεν καταλάβαινε ότι οι αποφάσεις λαμβάνονταν εκεί διά της πλειοψηφίας. Επιπροσθέτως, ο Έλληνας πρωθυπουργός υπολόγιζε κατά τα φαινόμενα στο φιλελληνισμό των Βρετανών. Μόνον έτσι μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι βασιζόταν στις απλές υποσχέσεις των Βρετανών πολιτικών και δε ζητούσε την ανάληψη συμβατικών υποχρεώσεων από βρετανικής πλευράς. Σε τελική ανάλυση, υπήρξε ο μοναδικός ηγέτης βαλκανικής χώρας που δεν είχε κατοχυρώσει στο τέλος του πολέμου τις εδαφικές διεκδικήσεις του διά της συνάψεως σχετικών συμφωνιών. Στη Συνδιάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων ο Βενιζέλος εμφανίστηκε με άδεια χέρια.»

«Στο μεταξύ, γίνονταν εμφανείς οι δυσμενείς επιπτώσεις του εμπάργκο (των Συμμάχων κατά της Ελλάδας) . Η ασιτία έπληξε κατ'αρχάς τους πένητες. Βεβαίως, οι δημόσιες αρχές και μη κυβερνητικές ανθρωπιστικές οργανώσεις πάσχιζαν να εφοδιάσουν με τρόφιμα όσους και όσες λιμοκτονούσαν και να διατηρήσουν σε χαμηλά επίπεδα τις τιμές των τροφίμων, αλλά η όλη δυσπραγία ήταν τόσο έντονη, που η εν λόγω βοήθεια είχε πενιχρά αποτελέσματα. Εξάλλου, η διακοπή των θαλάσσιων συγκοινωνιών έπληξε τις βιομηχανικές επιχειρήσεις μικρής κλίμακας, που ελλείψει πρώτων υλών αδυνατούσαν πλέον να παράγουν τα προϊοντα τους και απέλυσαν τους εργαζομένους τους. Δεδομένου ότι δεν εισάγονταν πλέον στη χώρα δημητριακά, οι αρτοποιοί χρησιμοποιούσαν βελανίδια για την παρασκευή ψωμιού. Οι Γάλλοι επέτρεπαν την αλιεία μόνο σε ψαράδες που δήλωναν πίστη στον Βενιζέλο, κι έτσι ο ελληνικός λαός στερούνταν μια ακόμη σημαντική διατροφική πηγή.

Δεν προξενεί έκπληξη το γεγονός πως οι Έλληνες είχαν την εντύπωση ότι οι Σύμμαχοι ήθελαν να πλήξουν με το εμπάργκο την Ελλάδα του Βασιλιά. Ενδεικτικό της αντίληψης αυτής είναι το ακόλουθο περιστατικό : όταν αφίχθησαν κάποια πλοία φορτωμένα με αλεύρι, επιτάχθηκαν από τους Συμμάχους και προωθήθηκαν προς τη Θεσσαλονίκη. Οι ποσότητες του ψωμιού που παρασκευάστηκαν εκεί από το εν λόγω φορτίο προσφέρθηκαν στους οπαδούς του Βασιλιά, υπό την προϋπόθεση ότι αυτοί θα περνούσαν στο αντίπαλο στρατόπεδο· πολλοί ένθερμοι υποστηρικτές του Βασιλιά αρνήθηκαν να υποκύψουν στον πειρασμό και δήλωσαν ότι προτιμούσαν να πεθάνουν. Καθώς ο Βασιλιάς συμμεριζόταν τα βάσανα των υπηκόων του, είδε το κύρος του να ενισχύεται όσο ποτέ άλλοτε στους κόλπους των οπαδών του. Πολλοί ήταν εκείνοι που μισούσαν τον Βενιζέλο, μια και τον θεωρούσαν σε τελική ανάλυση υπεύθυνο για τη δυσπραγία τους. Σε πολλά χωριά οι κάτοικοι αναθεμάτιζαν και πάλι τον Βενιζέλο ως προδότη. Το μίσος γινόταν ολοένα και εντονότερο. Όπως ανέφερε ο πολεμικός ανταποκριτής Abbott, υπήρχαν παιδικοί τάφοι που είχαν χαραγμένα στην ταφόπλακα τα ακόλουθα : "Ενθάδε κείται το τέκνο μου, που το καταδίκασε σε θάνατο από ασιτία ο Βενιζέλος". Ο μηχανισμός λογοκρισίας φρόντισε να αποκρύψει τέτοιου είδους πληροφορίες, ώστε να μην περιέλθουν εις γνώσιν της βρετανικής κοινής γνώμης.»

«(Με την επιστροφή των Φιλελεύθερων στην εξουσία το 1917) όποιος είχε έλθει σε πολιτική αντιπαράθεση με τον Βενιζέλο στο παρελθόν, έπεσε θύμα αντεκδικήσεως. "Με τη συμπεριφορά του έδινε την εντύπωση ότι απολάμβανε την ταπείνωσή τους, και ότι ήθελε να επωφεληθεί από την ανημποριά τους."

Ακόμη και οι εξόριστοι υπέστησαν κυρώσεις. Από τον "αρχιπροδότη" Κωνσταντίνο στέρησαν το ποσό της σύνταξης. Κανένα μέλος της βασιλικής οικογένειας δεν είχε το δικαίωμα να ταξιδέψει σε χώρα της Αντάντ. Οι επισκέψεις σε αυτές απαγορεύονταν. Όμως, δε διώκονταν μόνον οι απολογητές του στέμματος. Κυρώσεις επιβλήθηκαν και σε κατοίκους της υπαίθρου που είχαν στα σπίτια τους μια εικόνα του Βασιλιά τους. Μάλιστα, η δίωξη των αντιφρονούντων είχε σε ορισμένες περιπτώσεις και τη γελοία όψη της : "Μια γυναίκα σύρθηκε στο αστυνομικό τμήμα, επειδή ο παπαγάλος της ακούστηκε να επαναλαμβάνει το εμβατήριο του Κωνσταντίνου." Όποιος βάφτιζε το γιο του Κωνσταντίνο, έπρεπε να γνωρίζει ότι έμπαινε σε μπελάδες. Το δόγμα που εφαρμοζόταν ήταν το εξής : "Όποιος δεν είναι μαζί μας, είναι εναντίον μας· κατά συνέπεια, συλλαμβάνονται και φυλακίζονται όλα τα πρόσωπα που είναι κατά το μάλλον ή ήττον ύποπτα για συμμετοχή στα γεγονότα της 18ης Νοεμβρίου (Νοεμβριανά), ακόμη και κυρίες που φορούν κοσμήματα με το πορτρέτο του Βασιλιά Κωνσταντίνου.»

Customers Also Viewed